Home Kulture Matematika është edhe poezi

Matematika është edhe poezi

matematikanet-poeteKuvend në paraqitjen e librit të Pertef Zgjanollit

Kadri Tarelli:

Pëkufizimin letrar, “Matematika është edhe poezi”, e bëri shkrimtari dhe poeti durrsak Vaso Papaj, i frymëzuar nga një takim matematcienësh, në një mbasdite të freskët vjeshte durrsake të vitit 2016. Ishte Pertef Zgjanolli që me rastin e pëurimit të librit të tij “100 + 1. Problema, sofizma, enigma, ushtrime”, i mblodhi kolegët mësues dhe botues librash matematike, të cilët me nderim i quaj “Punëtorë e mbretëeshës së shkencave”. Pë të mos u lodhur lexuesi, qëllimisht në ballinë, autori shkruan: “-Pë nxënësit dhe studentët, – pë mësuesit e rinjë të matematikës. – pë dashamirët e matematikës”. Kuvendin e hapi Agim Shehi, autor i disa librave, duke u shprehur: Libri “100 + 1. Problema….”, është i veçantë që nga idea e ndëtimit, e deri në paraqitjen e problemave dhe zgjidhjeve të tyre. Ky libë ka vlera pëdorimi pë mësuesit, pë pëgatitjen e talenteve të reja, sepse veç njohurive matematike, plotson edhe kulturën shkencore e historike. Shumë personazhe, Pitagora, Diofanti, Arkimedi, Apolloni, Euklidi, Herkuli, Enea, etj, si pjesë e problemave, ngacmojnë dhe nxisin këshëinë te cilitdo nxënës. Më pas Naim Këçuku vazhdoi: Urime autorit! Libri më i ri i mësuesit të talentuar të matematikës, kolegut Pertef Zgjanolli, është si një bahçe e gjelbëuar me pemë e lule shumëngjyrshe, ku vendin e tyre e zenë problemat, sofizmat, enigmat dhe ushtrimet matematikore. Shpesh ato janë të lidhura me jetën në qytetin tonë të Durrësit, duke e bëë librin më të ngrohtë, sepse i ka dhënë dritë e gjallëi qytetarie. Autori me ndjesinë e një mësuesi pasionant, i bën heronjët të flasin me gjuhën e matematikës. Besoj se është një meritë e tij dhe një vlerë e shtuar e librit, pasi kjo lëndë e sertë dhe e vështirë pë nxënësit bëhet më e pëlqyeshme, më pak e egë. – Secili prej nesh ka diçka pë të thënë. – Kështu e nisi fjalën Eqerem Shehu, -Unë e vlerësoj punën dhe pëkushtimin e “Mjeshtrit të konkurseve”, z. Pertef, pasi e kam njohur vite të shkuar kur punonim bashkë në një shkollë. Mundimi ishte i madh, por kënaqësia akoma më e madhe pas konkurseve që organizonte dhe drejtonte kolegu ynë i nderuar. Jam i bundur se kjo pëvojë po i shëben autoritë të shkruajë e të botojë rreth 14 libra kushtuar matematikës. Me këtë rast po ngre një shqetësim që na takon të gjithë autorëve që botojmë libra: më shumë kujdes redaktimit dhe korrektimin letrar, pasi kjo është pjsë e kulturës të të shkruarit dhe bukurisë së librave. – Pavarësisht se është libë matematike, ka brenda edhe letësi edhe poezi. – Këto ishin fjalë e para të Vaso Papajt, i cili vazhdoi: – Falënderoj autorin që na mblodhi në këtë kuvend të bukur kushtuar matematikës, ku “Mbretëesha” ka bukuri, ka poezi dhe na frymëzon pë poezi. Gjykoj që në takimet që organizon “Klubi i Shkrimtarëve dhe Artistëve” të Durrësit, të jenë të pranishëm edhe hartuesit e librave të matematikës. Libra të tillë i duhen shkollave, sidomos mësuesve që drejtojën konkurset dhe olimpiadat. Mendoj se duhen gjetur forma, që të tillë libra të bëhen pjesë e fondit të bibliotekave të shkollave. Në fjalën e tij z. Stavri LLambiri, pëmendi: Miku ynë Pertefi nuk i ndahet botimit të librave, një veprim sa idealist aq edhe fisnik, që na ka mundësuar të njihemi më shumë me njëi-tjetrin. Në shumicën e herëve kemi biseduar dhe diskutuar pë librat dhe botimet. Kjo punë kaq e madhe shumë vjeçare është një shëbim i madh që i bëhet mësimit dhe nxënësve të talentuar, që ta duan matematikën dhe të guxojnë të merren me të. Tipar dallues në këtë libë është se, nuk ka pësëitje të vetvetes, të ushtrimeve dhe problemave. Duke qënë se këto libra i pëkasin në lënde të vështirë, gjykoj se duhen më shumë pëpjekje pë një publicitet më të menduar, në mënyrë që ato mos të mbeten në raftet e botuesit, por të bëhen pronë e mësuesve dhe nxënësve. Ka një të vëtetë në këtë mes. Vepra e mësuesit të nderuar Zgjanolli, si metodist dhe botues i librave të matematikës, herë pas here është pasqyruar edhe në mediat e shkruara, me artikuj të ndryshëm. Mbase është pak, por duhet vlerësuar e mbështetur çdo shkrim apo njoftim, jo si reklamë, siç jemi mësuar në këto kohët e reja, por një ngacmim e nxitje më shumë, duke pëfshirë edhe mediat vizive. Duke i bëë jehonë librit, si mjet i dobishëm pë të gjithë nxënësit, veçanëisht pë talentet në matematikë, e vlen të citoj disa prej tyre, si shkrime të merituara e të mirëpritura.

Agim Shehi. Gazeta “Mësuesi”. 16 12. 1995. Artikull: “Lojra dhe problema”.

  1. Adriatika. Gazeta “Republika”. 05. 03. 1998. Shkrimi: “Durrësi kujtohet i pari pë “7 Marsin”.

Bashkim Minga në dy artikuj në kohë të ndryshme: 1. Gazeta “Mësuesi”. 2007. “Vlera e veprimtarive, zgjojnë interest e nxënësit”, dhe 2. Gazeta “Mësuesi”. 11. Mars 2009. Shkrimi: “Gëzim i pëbashkët”.

Bashkim Kadiu. Gazeta “Blevard”. 07. 12. 2010. “Pertef Zgjanolli, mësuesi që jeton në botën e matematik-fizikës”.

Xhevahir Gradica. 1. Gazeta “Bulevard”. 28. 11. 2014. Shkrimi: Pertef Zgjanolli, mësuesi, metodisti dhe matematicieni, që ushen arsimin me modelin dhe botimet e tij”. 2.  Gazeta “Bulevard”. Mars 2016. Shkrimi: “Pertef Zgjanolli. Mësuesi që furnizon arsimin me metoda dhe libra matematike”.

Në këtë hulli shkrimesh ka edhe të tjerë autorë, si Luan Jaupi dhe Agron Çami, që s’kanë pëtuar të shkruajnë me dashuri e nderim pë Pertefin si mësues, mjeshtë i organizimit të konkurseve dhe olimpiadave dhe botues librash.

 

Kur në bisedë e pyeta Pertefin: Pse ke filluar të botosh kaq vonë? Më pëgjigjet me modesti: “Librat e mi i pëlqenin, por më nxirrnin lloj-lloj justifikimesh. Nuk e shtyja më shumë interesimin, kur dëgjoja se shumë libra, pëfshi këtu edhe të kolegëve durrsak, pëcilleshin kështu si unë, ose botoheshin pa emrin e autorit”. Vonë, shumë vonë, në Maj 2013, Bashkia e Durrësit dhe DAR, e vlerësuan me titillin: “Mirënjohje”. Në këtë takim matematicienësh, me dy fjalë pëshëndeta edhe unë. I pëkas fushës së historisë, ndaj nuk marr pësipë të flas pë cilësinë dhe pëmbajtjen e librit. Me të le të merren specialistët, nxënësit, mësuesit, pedagogët dhe prindëit. Ata e kanë detyrën dhe privilegjin pë t’u njohur me bukurinë e këtij libri, që ndihmon dhe frymëzon të gjithë shkollarët, në veçanti ata që kanë talent e guxim, durim dhe trimëi, të cilët sulen të ngjisin shkallët e pallatit të “Mbretëeshës”. E pëshëndes z. Pertef edhe pë një arsye tjetë: Është çmenduri të hysh në udhën e librave, ku puna nuk shpëblehet dhe më pas duhen edhe ca para  pë ta botuar, bukur fort pë mësuesit që i kanë xhepat e shpuar. Po lavdi zotit që ka dhe do të ketë edhe kokëkrisur të tillë, sepse ndryshe nuk do të kishim libra dhe vepra kaq të duhura pë shkollën dhe shkollarët. Besoj se nuk gaboj kur them se, poeti luan me fjalën, ndësa matematicieni luan sinfoni pa pentagram, ku notat janë numrat, simbolet, formulat, drejtëzat, këndet, figurat dhe trupat gjeometrik në hapsirë. Mendim më shtyn më tej akoma. Dijetarët ngulmojnë te idea se, suksesi arrihet me shumë punë, pastaj talenti, ndësa punëtorit të matematikës i duhet, së pari talent, e më pas punë e durim prej skllavi. Heroi ynë Pertef Zgjanolli, është në një rradhë me disa nga matematicienët e Durrësit, të cilët gjatë viteve kanë plot botime serioze, që i bëjnë nder shkencës, arsimit dhe qytetarisë durrsake. Janë mjaft të njohur  emrat e mësuesve, Islam Alika, Bardhyl Ballanca, Vangjel Tati, Agim Shehi, Murat Dervishi, Muzemil Osmani, Gjergj Frashëi, Stavri Llambiri, Mihallaq Boshku, Sofokli Garo, Myzafer Begteshi, etj. Ata vlerësohen dhe pëmenden, në biseda mes kolegësh, nëpë institucionet arsimore dhe shkencore, këtu në Durrës dhe në Shqipëi, më tej akoma në trevat mbarë shqiptare, madje disa prej tyre edhe nëpë vende të ndryshme të botës. Do të dëshiroja që kësaj liste të matematicienëve që botojnë libra, sot të gjithë në pension, të moshuar e të thinjur, t’u shtonja edhe emra të rinj, por që nuk i gjej dot. Durrësit nuk i kanë munguar as talentet, as punëtorët dhe as dashnorët e matematikës. Më mbyllje, mësuesi veteran Fiqiri Resuli shprehet: E admiroj kolegun tonë Pertef, pë guximin dhe durimin pë të botuar libra edhe në këtë moshë të avancuar. Askush nuk mund ta ndalojë në këtë betejë. Mbase pë këta lloj idealistësh kokëkrisur e pat fjalën Napoleon Bonaparti, kur pat thënë: “Më të mirët e gjeneralëve mbeten në fushën e betejës”. Pertefit Urime! Shëndet të mirë dhe jetë të gjatë pë krijimtari të bukur dhe të dobishme. Po shtoj pak fjalë të grabitura nga matematika: “Jeta e njeriut është një thyesë, vlera e së cilës pëcaktohet, nga numëuesi që vendos shoqëia dhe nga emruesi që e vendos vetë autori”.